De NS doet verwoede pogingen om het woord vertraging uit te rangeren. Door in plaats van, de trein heeft 5 minuten vertraging, de trein komt binnen enkele minuten binnen op…, te gebruiken.
Vergelijkbaar zijn er woorden die ons denken in een bepaalde richting sturen door de vorm waarin we ze gebruiken. In het Nederlands zijn er bijvoorbeeld maar twee woorden waarvan de mannelijke vorm is afgeleid van de vrouwelijke: weduwnaar van weduwe en bruidegom van bruid. Normaal is het andersom: vriendin komt van vriend, lerares van leraar, etc.
Weerspiegelt taal hoe mensen denken over de samenleving? En zorgen pogingen om de taal te veranderen, bv. door hem sekseneutraal te maken (door het b.v. niet meer over “bemannen” maar “bemensen” te hebben) ervoor dat mensen ook anders gaan denken?

Bij deze WISEBIT zijn opdrachten beschikbaar om uit te printen voor klassikaal gebruik.

Bedenk welke woorden je uit het Nederlands wil verwijderen in een poging datgene waar die woorden op doelen te verwijderen, a la Newspeak uit 1984. Kan je zo huiswerk wegtoveren?

Kennen jullie vet coole woorden die bij een bepaalde subcultuur horen en daarin een andere betekenis hebben dan de oorspronkelijke?

Wilt u uw ervaringen met het klassikaal inzetten van de WISEBITS delen? Stuur dan uw bevindingen of vragen naar wisebits@iclon.leidenuniv.nl

Bij deze WISEBIT is ook een toelichting op de opdrachten beschikbaar. Ze zijn geschreven door docenten en gericht op het op het klassikaal inzetten van de WISEBIT. Klik hieronder om de toelichting te bekijken.